Над 80 проценти од жените во Македонија доцна дознаваат дека имаат рак на дојка или на грло на матката. Дури 8 од 10 пациентки со канцер почнуваат со лекување предоцна – ова го открива Државниот завод за ревизија. Податоците на ревизорите се загрижувачки – со мамографија, рак на дојка се открива од 0,8 до 5,4 проценти кај жените.За рак на грло на матката пак ПАП тестот покажува канцер кај 15 проценти од пациентите. Овие бројки се далеку под европските стандарди велат ревизорите.
„Во однос на навременоста и квалитетот на дијагностиката, не се утврдени временски рокови од реализирање на скрининг до издавање на резултатите, ниту протоколи за известување на жените. Кај мамографскиот скрининг резултатите во просек се издаваат по околу 25 дена, а кај значителен број жени и по повеќе од 60 дена, додека кај скринингот за рак на грло на матка, дел од примероците за ПАП тестови се анализираат со значително доцнење“, се дел од заклучоците на ДЗР.
Пациентите се жалат дека во Македонија нема скрининг програма и повикаа на поголема ажурност од здравтвените власти и да се следат европските стандарди.
„За да имаме скрининг програма во државата треба да бидат вклучени сите чинители на здравствениот систем, вклучително од матичните доктори, Мој термин, па да стигнеме до специјалистите кои треба да го прават скринингот“– вели Ана Марјановиќ, пациентка.
Лекарите пак предупредуваат дека со ваков слаб опфат на скрининг, не може да се очекува намалување на смртноста.Според д-р Горан Димитров раната дијагноза е клучна – затоа што тогаш ракот може успешно да се лекува.
Здравствените власти признаваат дека бројките се загрижувачки.Министерот најави подобра организација, повеќе повици до пациентките и засилена кампања за подигање на свеста.
Во период од три години направени се нешто повеќе од 20 илјади мамографии кај жени од 40 до 69 години.За рак на грло на матка, пак, земени се над 130 илјади ПАП тестови кај жени од 21 до 59 години.
