Нашата цел не е само формално усогласување со европското законодавство. Сакаме да донесеме закон што ќе биде функционален, применлив и современ, закон што ќе создаде јасни правила и правна сигурност, ќе овозможи развој на рударскиот сектор и одговорни инвестиции, но истовремено ќе гарантира дека јавниот интерес, граѓаните, животната средина и локалните заедници нема да бидат ставени во втор план.
Ова го истакна министерката за енергетика Сања Божиновска на денешната презентација на резултатите од независната експертска ревизија на предлог-законот за геологија и предлог-законот за рударство, што се одржа во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини (МЕРМС), со која се потврдува дека предложените законски решенија се современи, сеопфатни и во значителна мера усогласени со европските стандарди и најдобрите меѓународни практики.
Таа посочи дека Македонија има потенцијал за развој на рударството и искористување на минералните суровини, но дека идниот развој мора да се темели на високи стандарди, транспарентни процедури, јасни правила и одговорно управување со природните богатства.
– Рударството треба да биде двигател на економскиот развој, но придобивките од инвестициите мора да бидат пошироки – за државата, за економијата, за локалната самоуправа и, пред сè, за граѓаните. Затоа инсистираме на систем во кој ќе има и развој и заштита, и инвестиции и одговорност, и ефикасни процедури и високи стандарди – нагласи Божиновска.
На стручната средба, информираат од МЕРМС, експертите ги презентираа наодите од анализата и препораките за дополнително унапредување на законските текстови.
Независната експертска ревизија ја изработија проф. д-р Вјечеслав Боханек и Кристи Дизни Брукнер, во соработка со граѓанската организација „Нов трет пат“, а во процесот беа вклучени и претставници на Министерството, Геолошкиот завод и Државниот инспекторат за енергетика и минерални суровини.
Експертите дадоа многу позитивна оценка за предложените законски решенија посочувајќи дека тие воспоставуваат современа, јасна и меѓусебно усогласена рамка за геолошките истражувања и рударските активности.
Во рамките на експертизата е направена и компаративна анализа со законодавствата на шест земји членки на Европската Унија – Австрија, Германија, Полска, Чешка, Финска и Хрватска, при што е утврдено дека предложениот македонски модел е во согласност со релевантните европски практики.
Особено внимание е посветено на современите европски политики во областа на критичните и стратешките минерални суровини, управувањето со геолошките податоци, заштитата на животната средина, одржливото користење на природните ресурси и одговорното управување со рударскиот отпад и затворањето на рудниците.
Министерството, како што беше истакнато на средбата, работи на создавање законска рамка, која ќе обезбеди предвидливост за инвеститорите, ефикасни и транспарентни постапки, јасно дефинирани надлежности на институциите, заштита на животната средина, одржливо користење на минералните ресурси и поголема вклученост на локалните заедници.
Особено значајно е што во подготовката на законите се користи искуство од повеќе европски држави и меѓународни практики.
Кристи Дизни Брукнер е меѓународна експертка со повеќе од 27 години професионално искуство во областа на рударското законодавство, политиките за минерални суровини и одржливото управување со природните ресурси. Во текот на својата кариера била ангажирана на развој, анализа и унапредување законски и регулаторни рамки во повеќе од 70 земји, со искуство во разни региони и правни системи.
Проф. д-р Вјечеслав Боханек, професор на Факултетот за рударство, геологија и нафтено инженерство при Универзитетот во Загреб, е еден од истакнатите регионални експерти во областа на рударството и минералните суровини. Тој има директно искуство во процесите поврзани со подготовката на хрватската законска рамка и стратегијата во областа на рударството и управувањето со минералните суровини, како и долгогодишно академско и стручно искуство.
Од Министерството посочуваат дека експертската ревизија е важен чекор во процесот на финализирање на законските решенија бидејќи овозможува дополнителна стручна проверка и споредба со искуствата на земјите членки на Европската Унија.
