Војната против Украина и тензиите во Тајванскиот теснец се географски далечни. Но, геополитички, двете се меѓусебно поврзани, изјави генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг претходно оваа година во Токио.
„Ако претседателот Путин победи во Украина, ова ќе испрати порака дека авторитарните режими можат да ги постигнат своите цели преку брутална сила. Ова е опасно. Пекинг внимателно следи и учи лекции кои можат да влијаат на неговите идни одлуки“, рече Столтенберг.
Доколку кинескиот лидер Шји Џјинпинг одлучи да го нападне Тајван, САД и НАТО би можеле да бидат вовлечени во конфликтот – непредвидена ситуација што алијансата треба да ја планира. Минатата година на самитот во Мадрид, стратешкиот концепт на НАТО ја означи Кина како „системски предизвик за евроатлантската безбедност“.
Оваа година на самитот во Вилнус, Литванија, тие ќе треба да го преиспитаат концептот на дело.
Надвор од загриженоста за Тајван и за слободата на навигација, НАТО е загрижен за растечката контрола на Пекинг врз критичната европска инфраструктура како што е 5Г мрежата и нејзиното влијание врз работењето.
„Значи, сајбер и хибридните активности, но и генерално, кинеското политичко влијание во Европа, се разбира, е се поголема загриженост“, вели Анка Агачи од Атлантскиот совет во Вашингтон.
Индо-пацифичките партнери Австралија, Јапонија, Нов Зеланд и Јужна Кореја по присуството на самитот на НАТО минатата година, тие повторно ќе учествуваат и оваа година.
„Овие индо-пацифички земји имаат уникатно искуство во ангажманот со Кина и можат да донесат вредна перспектива на таа дискусија“, рече Џон Кирби од Советот за национална безбедност на САД.
Иако сојузниците може да се согласат дека предизвикот со Кина е реален, тие се разликуваат околу тоа како да се реши.
Многу европски земји во голема мера се потпираат на кинеските инвестиции и трговија. Според податоците на ЕУ, Кина учествува со речиси 10 отсто од извозот на Европа и околу 20 отсто од нејзиниот увоз.
Јованчо Наумоски, Глас на Америка
