Еден и пол милион евра, 71 договор, нема количини, нема поединечни цени, тајни договори, 900 илјади евра за нови респиратори кои никој не ги видел и маски, ракавици и скафандери со цени повисоки од тие во аптека. Ова е во кратки црти суштината од извештајот на Граѓанскиот центар за комуникации, за јавните набавки што ги спровела владата од почетокот на епидемијата со Корона вирусот. Во речиси половина од случаите кога јавните институции вршеле набавки за заштита и превенција од коронавирусот, се преговарало само со една компанија, маските честопати биле платени поскапо од нивната цена во аптеките. Ова го покажува анализата на Центарот за граѓански комуникации, според која во секој петти договор за јавна набавка не се објавувале ниту количините на набавените производи, ниту пак поединечните цени. За итните јавни набавки поврзани со заштита и превенција од ширењето на заразата од коронавирусот, од почетокот на март до 20 април склучени се 71 договор во вкупна вредност од 1,5 милион евра.
„Иако во мониторираниот период е зголемен бројот на објавени договори за итните набавки, сепак дел од институциите и натаму не ги објавуваат известувањата за склучен договор и самите договори“, стои во извештајот на Центарот за граѓански комуникации.
Најголема поединечна набавка досега е онаа за респираторни машини, за која се потрошени 909 илјади евра. Инаку значаен дел од институциите преговараат само со една фирма пред да ги склучат итните договори.
„Конкуренцијата во итните набавки е единствената гаранција дека добиените понуди се реален одраз на состојбите на пазарот“, пишува во извештајот.
Центарот утврдил дека се набавува најразлична опрема по различни цени, а најспорен е делот за маските
„Шареноликост постои и во однос на скафандерите, па некои купуваат од оние за еднократна употреба, за кои плаќаат од 177 до 485 денари, а други купуваат скафандери за повеќекратна употреба, по цени од 1.180 денари. Кога станува збор за прегледните ракавици за еднократна употреба, забележана е значајна разлика во цените: од 1,76 денари до 4,70 денари. Малопродажната цена за овие ракавици е главно 3,5 денари и произлегува дека одредени институции ги купуваат по цени што се повисоки и од малопродажните“, пишува во извештајот.
Од Центарот за граѓански комуникации апелираат дека државните институции треба транспарентно да ги објавуваат сите одлуки за избор и склучените договори.
Дејан Трендов
