Во духовното срце на Македонија, во Охрид – градот на Свети Климент Охридски, на писменоста, просветителството и вековната културна традиција – во рамките на 59. Летна школа на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, која се одржува во Конгресниот центар во Охрид, се одржа значајна средба меѓу ректорката на УКИМ, проф. д-р Биљана Ангелова, директорката на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура, проф. д-р Кристина Николовска, и директорот на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник, проф. д-р Зоран Пејковски.
Средбата беше можност за разговор за значењето на македонскиот јазик, литература и култура во современиот меѓународен контекст, но и за улогата на науката, образованието и културната дипломатија во нивната афирмација и достоинствено претставување пред меѓународната јавност.
Проф. д-р Зоран Пејковски упати благодарност до ректорката проф. д-р Биљана Ангелова и до директорката проф. д-р Кристина Николовска за поканата и за можноста лично да биде дел од оваа значајна меѓународна научна и културна манифестација. Неговото учество има особено значење и од аспект на неговиот професионален ангажман како директор на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник.
Мисијата на проф. д-р Зоран Пејковски е токму во создавањето мостови – меѓу науката и културата, меѓу македонската традиција и современото творештво, меѓу македонските институции и меѓународната културна јавност. Преку своето професионално, научно и културно дејствување, тој се залага македонскиот јазик, литературата, уметноста и духовното наследство да бидат не само сочувани, туку и активно претставувани и афирмирани надвор од границите на државата.
Во таа мисија посебно место има културната дипломатија – како простор во кој културата станува јазик на разбирањето, науката мост на соработката, а историското наследство основа за градење на иднината. Оттука, неговото присуство на Летната школа во Охрид претставува природно продолжение на определбата за поврзување на македонската академска, културна и дипломатска дејност.
Посебна димензија на неговото учество на овогодишната Летна школа претставува и неговата научна и творечка работа. Проф. д-р Зоран Пејковски е автор на значајната научна книга од областа на медијавистиката „Св. Климент Охридски во современата македонска творечка инспирација“, дело посветено на трајното присуство на Свети Климент Охридски во современата македонска творечка мисла.
Книгата се појавува во исклучително значаен историски и духовен момент, во знак на одбележување на два големи јубилеја – 1.140 години од формирањето на Светиклиментовиот универзитет и 1.110 години од упокојувањето на Свети Климент Охридски.
Овие два јубилеја не се само историски датуми, туку тие се потсетување на една голема цивилизациска и просветителска мисија, на времето кога Охрид станал едно
од најзначајните средишта на словенската писменост, образование и духовност. Свети Климент Охридски со своето дело оставил трајна трага во развојот на словенската и македонската култура, а неговото наследство и денес продолжува да биде неисцрпен извор на инспирација.
Токму затоа, научното дело на проф. д-р Пејковски добива посебна симболика, затоа што тоа го отвора прашањето за живото присуство на Свети Климент во современата македонска литература, уметност, наука и култура и покажува дека големите духовни и културни вредности не остануваат заробени во минатото, туку продолжуваат да живеат низ новите генерации творци и научници.
Охрид, како место неразделно поврзано со делото на Свети Климент Охридски, претставува природен и симболичен простор. Овде историјата не е само сеќавање, туку таа е жива културна меморија. Овде минатото и современоста се среќаваат во јазикот, литературата, науката и творештвото.
Во таа смисла, 59. Летна школа на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура уште еднаш ја потврдува својата исклучителна улога како место на средба меѓу различни јазици, култури, научни традиции и генерации истражувачи, обединети околу интересот и почитта кон македонскиот јазик и културното наследство.
Ваквите средби се особено важни затоа што ја потврдуваат силата на културата како најмоќен мост меѓу народите. Тие отвораат простор за соработка, за нови научни и културни иницијативи и за создавање трајни врски меѓу институциите и луѓето кои ја споделуваат определбата за унапредување на културниот дијалог.
Во тој контекст, мисијата на проф. д-р Зоран Пејковски се надоврзува на една многу поширока одговорност – да се биде чувар, но и современ промотор на македонската културна меморија; да се почитува наследството, но истовремено тоа наследство да се претвора во нова научна и творечка вредност.
Неговата научна книга „Св. Климент Охридски во современата македонска творечка инспирација“ е токму таков пример – поврзување на светиклиментовата традиција со современата македонска творечка мисла, со јасна порака дека културното наследство има вистинска вредност само доколку продолжува да живее, да инспирира и да создава нови духовни и научни хоризонти.
Средбата во Охрид уште еднаш ја потврди потребата од силна и континуирана поврзаност меѓу академската заедница, културните институции и дипломатијата. Само преку заедничко дејствување може уште посилно да се афирмираат македонскиот јазик, литературата, науката и културата и нивното значење во поширокиот европски и меѓународен простор.
Од Охрид, градот на Свети Климент Охридски, пораката е силна и јасна: наследството треба да се чува, но и да се продолжува; традицијата треба да се почитува, но и да се надградува; а македонскиот јазик, култура и духовност треба со знаење, достоинство и посветеност да се претставуваат пред светот.
Токму во тоа се препознава и мисијата на проф. д-р Зоран Пејковски – да поврзува, да афирмира и да создава мостови преку кои македонската култура, наука и духовно наследство ќе продолжат да живеат со полна сила и во современиот свет.
