Со Законот за пробација, воспоставуваме посовремена, поефикасна и поправедна рамка за третман на лицата кои се опфатени со пробациски мерки. Се зајакнува улогата на пробациската служба и се унапредува организациската поставеност на системот за извршување на санкции, истакна министерот за правда Игор Филков на денешната јавна расправа во Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ).
Јавната расправа се одржа по Нацрт-предлогот на Законот за пробација, во организација на Здружението за кривично право и криминологија на Македонија, Центарот за стратешки истражувања при МАНУ и Македонското пенолошко друштво.
Филков истакна дека во новата правна рамка се вградуваат високи стандарди за човековите права.
– Принципите опфаќаат заштита од тортура и нечовечко или понижувачко постапување. Јасна недискриминациска рамка, заштита на личните податоци и доследна примена на презумпција на невиност во фазите на постапување. Воведена е и родова сензитивна терминологија, како и проширена листа на основи за еднаков третман, со што се зајакнуваат вредностите на еднаквост и правичност во целиот систем – рече Филков.
Тој посочи дека законот воведува единствен електронски регистар за пробациските предмети, проценка на ризик во текот на кривичната постапка по барање на суд или јавен обвинител, како и високи стандарди за заштита на човековите права. Посебен акцент, како што нагласи, се става и на заштитата на жртвите на кривични дела, преку конкретни обврски за пробациската служба и механизми за нивно навремено информирање и заштита.
Академик Владо Камбовски истакна дека Законот за пробација е во финална фаза на подготовка и претставува составен дел од пошироката реформа на казненото право.
Тој нагласи дека реформскиот процес опфаќа и донесување нов Кривичен законик, нов Закон за кривична постапка и нов Закон за извршување на кривичните санкции, како дел од напорите за хармонизација на правниот систем со правото на Европската Унија.
– Во оваа фаза на проектот главна тема, главен предмет е владеењето на правото и судските реформи и борбата против корупцијата и другите значајни реформски чекори што треба да бидат направени на патот на евроинтеграцијата на нашата земја – порача Камбовски.
Директорот на Управата за извршување на санкции, Александар Пандов, пак, посочи дека новиот закон е резултат на потребата за унапредување на постојното решение донесено во 2015 година, при што реалната примена на пробацијата започнала во периодот 2019–2020 година.
– Пробацијата е една од најважните алтернативни мерки во правосудниот систем. Во изминатите неполни две години вложивме сериозни напори да ѝ дадеме поголем акцент, особено преку едукација на судиите, кои имаат клучна улога во нејзината примена – рече Пандов.
Тој информираше дека бројот на активни случаи во пробацијата е зголемен од околу 800 на над 1.000, а во земјава функционираат 11 пробациски канцеларии со 28/29 обучени пробациски службеници.
