Претседателот на Казахстан, Касим-Жомарт Токаев, денеска на Регионалниот еколошки самит во Астана повика на засилена регионална и меѓународна соработка за справување со недостигот на вода, деградацијата на екосистемите, загадувањето и енергетската транзиција, додека претседателот на Ерменија порача дека неговата земја, и покрај минималниот удел во глобалните емисии, веќе се соочува со сериозни последици од климатските промени и ќе продолжи активно да придонесува во глобалната климатска акција. На самитот се обрати и претседателот на Узбекистан, кој предупреди дека регионот се соочува со забрзано затоплување и сериозни еколошки ризици. Самитот се одржува од 22 до 24 април во Астана, со учество на регионални лидери и меѓународни партнери.
Токаев во обраќањето истакна дека екологијата денес не се сведува само на климатските промени, туку ги опфаќа чистиот воздух, безбедната вода, здравите почви, сигурните системи за храна и достоинството на идните генерации. Тој нагласи дека државите од регионот делат екосистеми, реки, климатски ризици и заедничка одговорност, при што како клучни предизвици ги посочи недостигот на вода, опустинувањето, повлекувањето на глечерите, загадувањето на воздухот и ранливоста на биолошката разновидност.
Казахстанскиот претседател порача дека е потребен праведен, избалансиран и прагматичен пристап кон енергетската и еколошката транзиција, кој ќе овозможи одржлив развој без загрозување на економскиот раст. Тој рече дека Казахстан спроведува политики за почиста енергија, заштита на биолошката разновидност, обнова на деградираните земјишта, модернизација на водните системи и јакнење на регионалната еколошка соработка.
Во делот за водната безбедност, Токаев оцени дека тоа е прашање од исклучително значење за Казахстан и за Централна Азија, при што како силен потсетник на последиците од неодржливите политики го издвои Аралското Море. Тој се заложи за поширока меѓународна соработка во управувањето со водните ресурси, како и за дополнителни напори за заштита на Каспиското Море и зачувување на биолошката разновидност.
Претседателот на Ерменија, обраќајќи се на самитот, изрази благодарност до Токаев, до Владата и до народот на Казахстан за, како што рече, гостопримството и организацијата на настанот. Тој оцени дека форумот претставува значајна платформа за дијалог меѓу владите, научната заедница и граѓанското општество во справувањето со климатските промени, губењето на биолошката разновидност и деградацијата на земјиштето.
Ерменскиот претседател истакна дека Ерменија, како земја во развој без излез на море, веќе се соочува со сериозни влијанија од климатските промени, иако нејзиниот придонес во глобалните емисии на стакленички гасови изнесува околу 0,02 проценти. Според него, просечната температура во земјата во последниве децении се зголемила за повеќе од еден степен Целзиусов, што довело до поекстремни временски појави, поплави и зголемен притисок врз водните ресурси, особено во руралните средини.
Тој ја поздрави иницијативата на Казахстан за консултации со меѓународните партнери за унапредување на управувањето со водните ресурси и најави дека Ерменија активно ќе учествува во тие процеси. Воедно посочи дека земјата поставила цели за намалување на емисиите на стакленички гасови за 44 проценти до 2035 година во однос на нивото од 1990-тите, односно до 52 проценти со меѓународна поддршка.
Во обраќањето, тој нагласи дека зголемувањето на температурите е меѓу главните двигатели на губењето на биодиверзитетот, со последици врз здравјето, безбедноста на храната и економијата. Најави дека Ерменија годинава ќе биде домаќин на 17-тата конференција на страните на Конвенцијата за биолошка разновидност, оценувајќи дека меѓународната соработка, мобилизацијата на финансии и ресурси, како и размената на експертиза и технологии се клучни за справување со еколошките предизвици.
Претседателот на Узбекистан, Шавкат Мирзијоев, исто така се обрати на самитот, при што истакна дека еколошките проблеми во регионот се директно поврзани со глобалните климатски промени и бараат колективен одговор. Тој предупреди дека стапката на глобално затоплување се забрзува, при што температурите во Централна Азија растат двојно побрзо од глобалниот просек.
Според него, речиси една третина од глечерите веќе се изгубени, недостигот на вода се продлабочува, а моделите на врнежи стануваат сè понестабилни. Мирзијоев посвети внимание и на деградацијата на земјиштето, која, како што рече, веќе зафатила околу 880 милиони хектари, како и на слабеењето на меѓународната еколошка солидарност.
Тој нагласи дека земјите во регионот, кои минимално придонесуваат за климатските промени, се соочуваат со нивните најтешки последици, поради што апелираше за еднаков пристап до финансирање, технологии и иновации за земјите во развој.
Двајцата говорници порачаа дека е неопходна засилена соработка меѓу државите и меѓународните институции за заштита на природните ресурси, јакнење на отпорноста и обезбедување одржлива иднина за идните генерации. Токаев изрази уверување дека самитот ќе резултира со конкретни иницијативи и посилно регионално партнерство, додека ерменскиот претседател порача дека само со заедничко дејствување може да се заштити планетата и да се обезбеди долгорочна благосостојба.
