Редок примерок на фигурина на Големата Мајка кај Тумба Маџари и стотици златни и сребрени артефакти во стршко Корошишта. Ова се главните археолошки пронајдоци кои ја одбележаа 2024-та.
Фигурината е стара дури 10 илјади години и е редок примерок без никакви оштетувања. Беше откопана на локалитетот во близина на Скопје каде веќе четири децении траат археолошките истражувања. Од Археолошкиот музеј на Македонија објаснуваат дека ова епохално откритие повторно го виде светлото на денот зашто на терен се користеле најсовремени методи со геомагнетни снимања.
Историски момент за македонската, балканската и светската археологија беше отркивањето на над 100 артефакти – шлемови, делови од оружје, накит. Нивата во струшкото село во себе криеала архајска гробница стара 2.600 години. Во неа било погребан висок достоинственик.
Овој локалитетот е случајно откриен при земјоделски работи од страна на локалец кој случајот го пријавил во Охридскиот завод и музеј од каде потоа заедно со Археолошкиот музеј го реализирале истражувањето. Златните и сребрени пронајдоци ќе бидат подлегнати на конзервација за потоа бидат изложени.
На територија на Македонија до сега се регистрирани околу 5.600 локалитети од кои само 5% се делумно истражени. Тумба Маџари, Скупи, Хераклеа, Баргала, Била Зора, Стибера, Вардарски Рид, Стоби се само дел од археолошкото наследство кое се го имаме, но многу поголем дел е на локации за кој јавноста воопшто и не чула и каде не е ни започнато да се истражува.
Најголемиот дел од артефактите се наоѓаат во Археолошкиот музеј на Македонија каде има поставки од предисторијата па се до средниот век. Пронајдоците се достапни за јавноста, но бројот на посетители од година во година е се помал.
Даниел Ѓорѓевски
