Пушењето не е само навика, туку ризик за иднината на целото општество – гинеколозите. Здружението на матични гинеколози упатија порака: изложеноста на никотин директно ја нарушува плодноста, репродуктивното здравје и развојот на децата, и затоа е, како што велат, „апсолутно неопходно“ да се усвои новиот предлог-закон за заштита од пушење.
Тие нагласуваат дека активното и пасивното пушење кај жените може да доведе до нарушена овулација, намалена резерва на јајце-клетки, хормонски дисбаланс и зголемен ризик од неплодност, додека кај мажите – до намален број и подвижност на сперматозоиди, нарушена морфологија и зголемено оштетување на ДНК, што директно ја намалува шансата за зачнување.
„Како здравствени работници кои секојдневно работат со жени во репродуктивен период, бремени жени, родилки и парови кои се соочуваат со проблеми со плодноста, сметаме дека ваквата законска регулатива е неопходна, оправдана и согласно со современите медицински докази. Здравјето на жените, мажите, децата и идните генерации мора да има апсолутен приоритет. Ги охрабруваме надлежните институции да го усвојат и доследно да го спроведуваат предлог-законот без исклучоци, а јавноста да ја препознае оваа мерка како инвестиција во здравјето, плодноста и иднината на нашето општество.“
Од Здружението посочуваат дека никотинот и токсините од чадот лесно ја преминуваат плацентата и можат да доведат до предвремено породување, ниска родилна тежина и интраутерина ретардација на растот.
„Не постои безбедно ниво на изложеност на тутунски чад. Одредени никотински производи, како електронските цигари и уредите за загревање тутун, често се претставуваат како побезбедна алтернатива, но научните истражувања покажуваат дека и тие ослободуваат никотин, ултрафини честички и хемиски соединенија со потенцијално штетно дејство врз респираторниот, кардиоваскуларниот и репродуктивниот систем. Изложеноста на новороденчиња и мали деца на чад и аеросоли е поврзана со почеста појава на астма, респираторни инфекции, воспаленија на средното уво и зголемен ризик од синдром на ненадејна смрт кај доенчиња.“
Од таму ја охрабруваат Владата и институциите да го усвојат и строго да го спроведат законот, оценувајќи дека мерката е „инвестиција во здравјето, плодноста и иднината на општеството“.
Паралелно со силната поддршка од медицинската фела, дел од малите трговци изразуваат загриженост дека новите рестрикции може да создадат дополнителни трошоци и притисок врз нивното работење, барајќи поправедно решение и преоден период. Според нивните претставници, над 4.000 мали бизниси би можеле да почувствуваат економски последици.
Со законот се предвидува целосна забрана за пушење во затворени јавни и работни простории, во установи од образование, здравство и спорт, во јавен превоз и во приватни возила кога има дете. Ќе се забранат ароматизирани никотински производи, промоција, рекламирање и брендирање. Пушењето ќе биде дозволено само на строго дефинирани отворени простори, а контролата ќе ја вршат повеќе државни инспекторати. Глобите ќе се движат од 150 до 300 евра за физички лица и од 2.000 до 5.000 евра за правни лица.
Според најавите од Министерството за здравство, доколку Собранието го усвои, новиот закон треба да стапи во сила од 1 март 2026 година.
