Во текот на 2023 година, над 53 проценти од македонските компании се соочиле со коруптивни барања. Некои од нив и неколкукратно. Дури 78 насто од барањата, некои директни, некои индиректни, биле од централната државна власт. Се барале пари во висина од 1.000 до 10.000 евра, но и услуги или подароци за добивање дозволи, одобренија, инсепкцски надзор, јавни набавки, тенедери или царинење. Некои пак, побарувале од 6 до 10 проценти од вредноста на извесен тендер. А компаниите, кои одбиле да бидат дел од коруптивната шема, се соочиле со одолговлекување на деловната активност и со големи финансиски трошоци. Шокантни и скандалозни резултати покажала анкетата на Стопанската комора на Македонија, спроведена во март годинава, како дел од петгодишниот проект „Граѓаните против корупцијата“, финансиран од УСАИД.
„83 % од комапниите сметаат дека корупцијата е еден од трите најважни проблеми во државата кои што треба да ги решиме, и второ, анкетата покажа дека дури 96 проценти од комапниите кои што одговорија, сметаат дека може да се има успех во борбата против корупцијата, што е охрабрувачки елемент, при што тие делумно се вртат кон самите себе и велат дека имаат потреба да ги вградат и да ги засилат своите механизми за спречување на корупцијата“, вели Зоран Јовановски, потпретседател на Стопнската комора на Македонија.
„Мерките за самите компании се имплементирање на еден сеопфатен систем за интегритет кој што е еден комплексен и опфаќа многу чекори. А покрај тие индивидуални мерки кои што треба секоја компанија да ги примени, постои простор и за колективно делување, тоа е едно од формите на здружување на компаниите, особено во услови кога локалните законодавства слабо функционираат во тој дел“, кажа Јованка Кенкова-Пивац, офицер за усогласеност во Македонски телеком.
„Доколку државата воведе систем на добри казни, однсно судскиот систем да почне посериозно да казнува и да функционира, тогаш сметам дека ќе се намали оваа, како што кажа и америкнската амбасадорка, „ендемска“ корупција во нашата држава“, изјави Никола Мариновски, претседетел РСК – Прилеп.
Со цел надминување на овие загрижувачки состојби, Стопанската комора на Македонија започна со обуки на своите членки за зајакнување на деловниот интегритет на компаниите и механизмите за спречување на корупцијата.
Каролина Дурло
