Над половина од македонските компании лани се соочиле со корупција во јавната администрација, а најчесто инволвирана била централната власт – Покажува анкетното истражувањето на Стопанската комора на Македонија. Над 12% од анкетираните одговориле дека им било побарано мито и од над 100.000 евра.
- „За 78% од компаниите дошло од централната државна власт, за 22% од локалната власт. Најмногу се за добивање дозвола, одобрени и нешто слично. При инспекциски надзор, при царинска и тендерска постапка. Како и даночни, судски и катастарски постапки.“ – Изјави Зоран Јовановски, потпретседател на Стопанската комора на Македонија.
Оттаму велат дека никој во македонскиот бизнис сектор не бил поштеден, бидејќи над 80% од анкетираните компании, сметаат дека корупцијата е помеѓу првите три проблеми со кои се соочува државата. Една третина од нив сметаат дека може да пропаднат ако не прифатат коруптивни зделки, а најчесто им барале вработување и донации во политички партии.
- „51%, помеѓу една и 10 илјади евра. Тоа е најчестиот одговор. 12%, 5 компании им било побарано и повеќе од 100.000 евра. Не се секогаш мали износите. При јавните тендери, било побарани пари во вредност од 6 до 10% од износот на тендерот.“ – Истакна Јовановски.
Македонскиот бизнис сектор смета дека помеѓи главните причини за корупцијата во Македонија се ниските казни за овие криминални дела и неефикасниот правосуден систем. Но, не губат надеж, над 96% одговориле дека ако има искрен политички мотив, корупцијата може да биде успешно сузбиена.
- „Најголем дел мислат дека судскиот систем е неефикасен. Дека во власта има подинци што сакаат брзо да се збогатат. Зборуваме за 2023та година. 56 одговори има дека владее морална криза во општеството, како и тоа дека законите не се применуваат. 42 одговори велат дека нема ефикасна заштита за оние кои што пријавуваат корупција. Има 23 одговори, каде што велат дека ниски се платите во јавниот сектор.“ – Образолжија од стопанската комора.
Компаниите се решени и лично да се заложат за да се спротистават на корупцијата. Над 66% одговориле дека би посетувале обуки за интегритет, а ќе потпишат и кодекс на етички принципи, кој во иднина може да стане услов за членство во стопанската комора. Инаку, анкетното истражување е спроведено на 130 компании, репрезентативно подделени на големи, средни и мали претпријатија. Во над 80% од случаите, одговори на пршањата дале генералните менаџери. Единствено што комората изоставила во истражувањето е, во кои случаи компанииите самоиницијативно се впуштиле во мито и корупција.
Никола Цветкоски
