Фискалната политика во наредниот период ќе се соочи со комплексен предизвик на балансирање меѓу потребата од консолидација и потребата од развој. Затоа е неопходно внимателно управување, силни институции и доследна примена на фискалните правила, порача министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска во обраќање на Стручната расправа на тема „Ефикасноста на јавните финансии и улогата на фискалните правила во Северна Македонија“, што се одржува во Македонската академија на науките и уметностите, во организација на Фискалниот совет.
Расправата се одвива во пресрет на усвојувањето на Фискална стратегија за периодот 2027–2031 година, која е клучна рамка за среднорочно управување со јавните финансии. Оваа стратегија, посочи министерката, е резултат на јасна определба за одговорно и дисциплинирано управување со јавните средства во услови на зголемени глобални ризици, енергетска нестабилност и потреба од зачувување на макроекономската стабилност. Има за цел да обезбеди стабилен и предвидлив фискален пат, без да се наруши економската активност и социјалната сигурност на граѓаните.
Со фискалната стратегија се предвидува постепено намалување на буџетскиот дефицит, од 3,5 проценти од БДП во 2027 година, на 3 проценти во 2028 година, а потоа на 2,8 проценти во 2029 година, ниво кое се задржува и во 2030 и 2031 година. Ова, според министерката, претставува јасен сигнал за постепена фискална консолидација и усогласување со европските фискални стандарди, како и за зајакнување на кредибилитетот на фискалната политика.
Во насока на постигнување на овие цели, Димитриеска Кочоска најави дека Владата ќе спроведува континуирани мерки и на приходната и на расходната страна на буџетот, со цел да се обезбеди одржливост, ефикасност и поголема транспарентност во управувањето со јавните финансии.
– Посебно внимание се посветува на зајакнување на наплатата на буџетските приходи преку системски мерки за намалување на сивата економија и подобрување на даночната дисциплина, а се работи на рационализација на расходната страна преку намалување на несуштинските трошоци кај буџетските корисници, со цел јавните средства да се насочат кон политики и проекти со најголем јавен интерес и развоен ефект. Политиките за плати и пензии ќе се водат на начин кој обезбедува зачувување на нивната реална вредност. Стриктната примена и контролата на Законот за јавни набавки треба да обезбеди повисок степен на транспарентност и значајни заштеди на јавни средства, рече министерката за финансии, истакнувајќи дека паралелно со ова, се унапредуваат процесите на планирање и реализација на капиталните инвестиции кои ќе се приоритизираат според нивната подготвеност и според нивниот придонес кон економскиот раст и подобрувањето на квалитетот на животот на граѓаните.
Во обраќањето на расправата министерката исатакна дека фискалните правила не се само техничка рамка, туку суштински инструмент за обезбедување на стабилност, доверба и предвидливост во економската политика, како и дека нивната доследна примена претставува основа за одржлива фискална политика и за долгорочна економска стабилност.
– Во таа насока улогата на Фискалниот совет е од исклучително значење. Преку својата независна анализа на фискалните претпоставки, ризици и политики, тој придонесува кон навремено препознавање на предизвиците и зајакнување на фискалната дисциплина. Фискалната политика во наредниот период ќе се соочи со комплексен предизвик на балансирање меѓу потребата од консолидација и потребата од развој. Затоа е неопходно внимателно управување, силни институции и доследна примена на фискалните правила. Верувам дека преку ваков вид на дијалог, преку стручна размена на мислења и заедничка работа, можеме да изградиме поотпорен, постабилен и поефикасен систем на јавни финансии, рече министерката за финансии.
Расправата продолжи со презентации на темите: „Ефикасност на јавната потрошувачка на РСМ (Капитални расходи и земјоделски субвенции)„, „Одржливост на јавниот долг и фискалната политика“, „Институционална поставеност и фискална одговорност и „Дали фискалните правила ги подобруваат фискалните биланси?“.
