Прашањето за правата на Македонците во Бугарија повеќе не е само работа меѓу Македонија и Бугарија, туку за него ќе слушнат сите држави во светот. Одлуката на ОН дека Бугарија неосновано го блокира здружувањето на македонското малцинство, и дава можност на Македонија да користи меѓународни механизми редовни проверки за човекови права, извештаи од независни експерти и препораки од ОН. Проблемот излегува „на голема сцена“ и станува меѓународна тема, а не само билатерален спор, коментираат дел од познавачите.
Адвокатот Тони Менкиноски кој ги застапува правата на Македонците во Бугарија, вели дека ова за Македонија претставува значајна дипломатска можност.
Овој институционален механизам овозможува дополнителен легитимитет на позициите на Македонија, бидејќи се повикува на наоди и процедури на Обединетите нации, а не само на политички ставови. Во таа насока, државата може поактивно да ги користи механизмите како Универзалниот периодичен преглед (UPR), преку кој се оценува состојбата со човековите права во сите земји, специјалните процедури (специјални известувачи и независни експерти), како и договорните тела на ОН кои го следат спроведувањето на меѓународните конвенции, вели Тони Менкиноски, адвокат.
Според него, темата може да се отвори и на други важни нивоа во ОН, што дополнително ќе го зголеми притисокот, а со тоа прашањето ќе мора да се реши. Сепак, тој предупредува дека овој процес треба да се води внимателно со дипломатски пристап, почитување на меѓународното право и со фокус на дијалог. Вели дека целта на македонската власт треба да биде насочена кон постигнување на долгорочно решение, а не да има само краткорочен политички ефект.
Пред неколку дена, Комитетот за човекови права при Обеднетите нации, утврди дека на Македонците им е прекршено правото на здружување, откако бугарските судови одбиле да регистрираат невладина организација без јасно објаснување.
Станува збор за „Правозаштитен комитет Толерантност“, формиран од Стојко Стојков, со цел заштита на правата на Македонците во Бугарија. ОН бара од Софија да ги преиспита одлуките и во рок од 180 дена и да достави извештај.
Ова не е прв ваков случај. Судот во Стразбур досега донел 16 пресуди во корист на македонските здруженија, но Бугарија не спровела ниту една. Дел од нив се стари и по речиси две децении.
И покрај реакциите од Европа и сега од ОН, односот на бугарските власти кон Македонците не се менува. Напротив, официјална Софија и понатаму тврди дека прашањето се политизира.
