Пушењето кај децата и младите во Македонија е сериозен јавно-здравствен проблем што почнува уште во основното образование. Наместо да бидат заштитени од законите, малолетниците лесно доаѓаат до цигари, а никотинот станува дел од нивното секојдневие, на возраст кога допрва се формираат навиките. Најновите истражувања покажуваат дека речиси три четвртини од младите пушачи започнуваат со оваа штетна навика пред да наполнат 13 години, додека продажбата на цигари на малолетници, во најголем дел поминува без никакви пречки. Податоците се алармантни и укажуваат на системски пропусти во превенцијата, контролата и заштитата на децата од тутунската зависност.
„Просечната возраст на започнување со пушење во Северна Македонија е 13,5 години, што значи дека пушењето почнува уште во основно училиште.
Според ESPAD 2024, 33% од учениците на возраст од 15 и 16 години барем еднаш пробале цигара, а 24% пушеле во последните 30 дена.
Дури 74% од младите пушачи започнуваат со пушење пред 13 години, а над 80% од пушачите ја формираат навиката пред 25-годишна возраст.“- велат од Аналитика.
Тамара Мијовиќ Спасова, програмска директорка на тинк тенкот „Аналитика“ препорачува неколку клучни мерки кои, според меѓународни искуства и домашни анализи, даваат докажани резултати.
„Зголемување на акцизите на тутунските производи. Анализите на Аналитика покажуваат дека зголемување на цените за 10% ја намалува веројатноста младите да започнат со пушење за околу 3%. Повисоките цени имаат најголем ефект кај децата и младите и кај домаќинствата со низок доход.
Доследно и строго спроведување на законите што забрануваат продажба на тутунски производи на малолетници, како приоритет број еден во превенцијата.
Зајакнување и спроведување на забраните за пушење на јавни места.“- велат од Аналитика.
Изложеноста на никотин во детска возраст го зголемува ризикот од хронични заболувања и кардиоваскуларни проблеми. Од СЗО исто така предупредуваат дека овие ефекти не се ограничени само на активните пушачи, туку сериозно ги погодуваат и децата и младите кои се изложени на пасивно пушење во домовите и јавните простори.
