– Министерката за образование и наука Весна Јаневска оцени дека усогласувањето меѓу потребите на приватниот сектор и образовниот систем е сложен процес, при што како клучни предизвици ги посочи демографските и миграциските движења, како и недостигот на работна сила.
На денешната панел-дискусија во организација на Светската банка, Јаневска истакна дека државата презема мерки за намалување на јазот меѓу знаењата и вештините на учениците и студентите и оние што ги бара пазарот на трудот.
– Добрата и успешна приказна е всушност средното стручно образование во Македонија, каде што имаме пораст на дуални паралелки, учење преку работа. И задоволството на компаниите од присуството на овие ученици, од кои повеќето од оние што го продолжуваат образованието остануваат во компаниите – рече Јаневска.
Таа посочи дека во последните две години се отворени 70-ина нови градинки со цел поголемо вклучување на децата во предучилишното образование, а од минатата година првпат се воведени кариерни советници во основното и средното образование.
Во однос на усогласувањето на образовните програми со потребите на пазарот на трудот, министерката нагласи дека промените во наставните планови и програми веќе се направени во основното и средното образование.
– Она што дополнително треба да се направи е да се обрне внимание на смарт-специјализацијата, каде што компаниите би требало да се насочат затоа што тоа е стратегија што треба да поттикне економски раст во Македонија – истакна Јаневска.
Според неа, најголем предизвик останува слабата поврзаност меѓу компаниите и високообразовните и научноистражувачките институции.
– Ова треба сериозно да се засили – да се поврзат компаниите со високообразовните научни установи за заеднички да може да произведат производ или иновација, што ќе може да донесе средства. Јас тука го гледам најголемиот јаз и мислам дека во тој правец треба да се насочиме во следните години – рече министерката.
Јаневска потенцира дека подобрувањето на состојбите на пазарот на труд не зависи само од образованието, туку и од владеењето на правото, односот на работодавачите кон вработените и условите што им ги нудат компаниите. Според неа, економскиот развој и подобрувањето на условите за работа ќе придонесат и за поголемо задржување на работната сила во земјата.
– Тоа би било во врска со образованието, но морам да додадам дека не зависи сè од образованието, колку што државата го става на приоритет затоа што, да, владеењето на правото е исклучително важно, односот на компаниите кон вработените – во овој момент мислам и на државните и на приватните компании, погодностите што ги добиваат работниците, профитот што газдите на компаниите сакаат да го постигнат. Впрочем, мене ми остави впечаток и тоа што жените се со помал работен век во одреден процент. Но, во земја со среден приход тоа е сосема разбирливо. Тоа ќе се промени тогаш кога ќе станеме поразвиена земја – тие треба да ги чуваат и децата и возрасните во одреден период од животот. Тоа е нешто што со текот на времето се менува и ќе се промени, но компаниите би требало да им понудат одредени погодности – изјави министерката Јаневска.
