Македонија повеќе не е пасивен набљудувач на енергетските процеси, туку држава што активно ги креира сопствените политики и се позиционира како релевантен и стабилен партнер во регионот – порача министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска на панелот посветен на енергетската транзиција и регионалната соработка на Belgrade Energy Forum 2026, еден од најзначајните регионални енергетски форуми.
– Енергетската криза беше јасен сигнал дека енергетската безбедност и транзицијата мора да одат паралелно. Македонија суштински го редефинира пристапот кон енергетиката – од пасивно следење на пазарот кон активно планирање, инвестиции и развој – истакна Божиновска на Belgrade Energy Forum 2026, каде што заедно со министри, претставници на Енергетската заедница, меѓународни институции и водечки експерти се дискутира за енергетската безбедност, декарбонизацијата и иднината на енергетскиот сектор во регионот.
Таа нагласи дека со новиот Закон за енергетиката, усвоен 2025 година, државата воведе системско планирање и предвидлива рамка за инвеститорите, со што значително се забрза инвестицискиот циклус во обновливите извори на енергија.
Министерката потенцира дека производството на електрична енергија од сонце е зголемено речиси 50 пати во споредба со 2016 година.
Во своето обраќање, информираат од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, таа ги издвои и капиталните државни инвестиции преку АД ЕСМ, особено проектите за изградба на фотоволтаични централи во РЕК „Битола“ и РЕК „Осломеј“, оценувајќи ги како симбол на праведната енергетска транзиција и трансформацијата на поранешните јагленски капацитети во извори на чиста енергија.
Посебен акцент беше ставен и на диверзификацијата на снабдувањето со енергенти и на регионалното поврзување.
Министерката посочи дека Македонија активно работи на гасното интерконективно поврзување со Грција и Србија, со што се отвора пристап до нови извори на природен гас и ЛНГ-терминали, а паралелно се зајакнуваат и електроенергетските интерконекции со соседните земји.
Говорејќи за европските политики и механизмот CBAM, министерката истакна дека државата веќе воспостави систем за гаранции за потекло на електрична енергија, што ќе им овозможи на македонските компании поголема конкурентност и полесен пристап до европскиот пазар.
– Нашата визија е Македонија да стане држава со декарбонизиран, дигитализиран и регионално интегриран енергетски систем, со значително поголемо домашно производство на чиста енергија. Регионалната соработка денес не е избор, туку неопходност за стабилна и сигурна енергетска иднина – порача министерката.
Во рамките на форумот Божиновска оствари и повеќе билатерални средби со претставници на регионални институции, компании и меѓународни партнери, посветени на нови инвестиции, енергетско поврзување и продлабочување на регионалната соработка во енергетиката.
