П: На почетокот на минатата недела ММФ го одобри извештајот за економската ситуација во Македонија. Повеќе макроекономски ризици беа споменати како трговскиот дефицит и оној на тековната сметка. Според ваше мислење, што би требало да биде најголема грижа за нашата економска перспектива?

О: Директорите ги поздравија силните економски перформанси на Македонија, подобрениот раст, зголемените директни инвестиции,
подобрената бизнис клима, но во исто време искажаа загриженост
за, како што споменавте надворешниот дефицит, заедно, трговскиот и
оној на тековната сметка се зголемија значајно оваа година и тоа значи
дека постојат надворешни ризици за кои според ММФ, Владата е таа што
треба да ги решава. Со оглед на тоа што Македонија има фиксен девизен режим на курсот, фискалната политика е најмоќниот инструмент
за решавање на овие проблеми, па затоа советот што го даде бордот
на директори на ММФ е во две насоки, прво да се заштеди дел од
вишокот собрани даноци над проекциите за оваа година, а за наредната, Владата да ги ревидира плановите за фискална експанзија во наредната година.

П: ММФ месеци наназад апелира до Владата да се воздржи од
трошење над приходите, но Владата не ги послуша овие совети, па дури
спротивно, во Буџетот за 2009г. креираше буџетски дефицит од 2,8 проценти од БДП. Зошто и колку оваа политика насочена кон поголема
потрошувачка е опасна за Македонија?

О: Во основа, ако имате дефицит на тековната сметка тоа значи дека трошите повеќе одошто произведувате, што подразбира дека позајмувате од другите земји во светот. За растечки економии како Македонија тоа во извесна мера е добро, па дури и посакувано затоа што на земјата и е потребен раст и ресурси што ќе го обезбедат тој раст.
Но истовремено, важно е да се обезбеди индикаторите за надворешната
задолженост и ликвидност да останат доволно силни. Ние тука гледаме основа за загриженост кај двата индикатора. Во делот на ликвидноста,
девизните резерви паднаа под три месечна покриеност на увозот. Истовремено, надворешниот долг е проектиран да се зголеми на 40 проценти од Брутодомашниот производ. Така што овие индикатори
се важни кога една земја размислува да позајмува од остатокот од светот. И од тие причини ние сега и советуваме на Македонија да ја искористи најсилната алатка во макроекономската политика, фискалната политика, за да ги намали овие притисоци.

П: Но Владата ги знае овие податоци,премиерот Груевски е економист, ММФ разговара со Владата,
па што е нивниот став во врска со овие ризици?

О: Навистина имаме чести разговори со Владата и тие разговори се
доста добри и имаме намера така да продолжиме и во наредната година, но ако ја разбрав Владата прецизно, тие се помалку загрижени за надворешниот дефицит затоа што сметаат дека најголемиот дел од него ќе продолжи да се финансира со странските директни инвестиции затоа што навистина оваа година дефицитот на тековната сметка главно ќе се покрие со странските директни инвестиции. Но ако се семе предвид
тековната глобална финансиска криза, секоја земја во светот во наредната година се очекува да добие помалку странски директни инвестиции. Така што се чини дека ќе биде многу потешко да се финансира дефицитот на тековната сметка во наредната година.

П: Министерот за финансии неодамна изјави дека ММФ за седиштето во
Скопје има одобрен буџет до мај 2009 година. Како ја сфаќате оваа изјава ако се земе предвид дека Владата не го финансира ММФ, па произлегува дека зирка во туѓ џеб? Се чувствувате ли добредојден
во Македонија?

О: Не напротив, се чувствувам добредојден во Македонија. За седиштето во Скопје нема никаква одлука и не се очекува во скоро
време таква, но јас лично очекувам да бидам овде многу подолго од мај 2009 г. Знаете, ние сме во меѓународна финансиска криза така што
сега не е време за затворање на канцелариите на ММФ, сега е време за отворање нови канцеларии како што е случајот во регионот моментално.

П: Тогаш како ја сфаќате изјавата на г-н Славески?

О: Не сум точно сигурен, мислам дека таа се однесувала на редовната процедура на ММФ која годишно ги ревидира плановите за своите канцеларии.

П: Моментно, Буџетот е во суфицит од околу 3 проценти, а проектиран е дефицит од 1,5 процент за годинава. Минатата година имаше сличен случај, кога Владата во последниот месец од 2007 г се реши на големи трошења што подоцна извршија дополнителен инфлациски
притисок. Што ќе се случи ако годинава се повтори таквото сценарио?

О: Сметам дека концентрираното трошење за капитални расходи на крајот на годината останува проблем што го детектиравме минатата
година и се очекува да се повтори и оваа. Минатата недела ги погледнав
бројките за ноември и видов дека се отишло во дефицит од 1 процент од БДП, што кумулативно го намалува суфицитот од 3 на 2 процента. Но, целта за целата оваа година останува дефицит од 1,5 процент што значи дека тој ќе се создаде на крајот на годинава. Тука има два главни проблема. Првиот е што се комплицира макроекономското менаџирање
затоа што големи трошења се случуваат во концентриран период, а треба да се распределени и вториот проблем е што ако правите се набрзина на крајот на годината, тогаш постои ризик по квалитетот на таквото трошење. Одреден напредок годинава беше постигнат, но
постои простор за натамошно подобрување.

П: Дали ММФ смета дека  делот за капиталните инвестиции се троши мудро?

О: Да, вистина тоа останува прашање,и тоа е важно, но исто така ако прерано објавите нешто за наредните години како што беше зголемувањето на платите на пример, потоа тоа ви ги врзува рацете
како Влада, затоа што подоцна, во процесот, многу е потешко да се
смени курсот.

П: Може ли во еден збор да ни кажете како ја гледате економската иднина на Македонија во наредните години и како ќе се справиме
со глобалната криза затоа што според некои експерти идната, ќе биде
критична за Македонија?

О: Мислам дека идната година ќе биде тешка не само за Македонија,
туку за сите. Затоа кога видов дека во Буџетот за идната година
се темели на реален раст на БДП од 5,5 проценти си помислив дека е тоа доста оптимистички затоа што сметам дека е важно да се има на ум дека ова не е остров, Македонија е мала и со тоа по дефиниција
отворена економија и тоа што се случува во останатиот свет исто така има ефекти тука.

П: Владата пред две недели презеде мерки во врска со глобалната криза
и дали тие според ваше мислење дали тие мерки се добро насочени
кон ефектите од кризата?

О: Прво пакетот беше претставен како голем фискален стимул
од 330 милиони евра, што е еднакво на 5 проценти од БДП, а од друга страна Владата рече дека Буџетот што веќе е предложен не треба да
се прилагодува во насока на овие мерки, така што како овие работи одат заедно е нешто што јас навистина целосно не го разбирам, па сметам дека ќе работиме со Владата за да видиме за тоа какво влијание ќе има
овој пакет.

Ида Протуѓер